Dwór murowany
W Starej Niedziałce na terenie gminy Mińsk Mazowiecki znajduje się dwór - pałac. Jest to obiekt murowany, zbudowany w drugiej połowie XIX wieku, wpisany do rejestru zabytków w 1983 roku pod Nr rej. 332/83.
Pałac położony jest z dala od trasy biegnącej przez Starą Niedziałkę a prowadzącą z Mińska Mazowieckiego w kierunku Jakubowa. Położony w środku parku dworskiego, okolony ze wszech stron drzewami. Jego położenie stwarza bardzo dogodne warunki do wypoczynku. Pałac w Starej Niedziałce zbudowano na podstawie prostokąta, z dachem dwuspadowym, obecnie kryty eternitem. Wchodzi się do niego od strony północnej przez niezabudowany ganek, drugie wejście jest od strony południowej, przez taras. Pierwotny jego wygląd został nieco zmieniony, a wnętrze dostosowane dla potrzeb Szkoły Podstawowej, która mieściła się tam od 1955 do 2001 roku.
Wspomniana Szkoła Podstawowa mieściła się tam do końca roku szkolnego 2000/2001, bowiem z dniem 1 września 2001 roku została przeniesiona do nowego obiektu, gdzie pod jednym dachem ale z oddzielnymi wejściami uczyć się będzie młodzież Szkoły Podstawowej klas I - VI łącznie z klasą zerową oraz młodzież gimnazjalna, zgrupowana tu ze szkół podstawowych północnej części gminy.
Obok pałac w Niedziałce - wygląd obecny.
Lokalizacja Szkoły Podstawowej w pałacu wpłynęła korzystnie na jego stan techniczny. Prowadzone remonty, w tym kapitalny, pozwoliły na zabezpieczenie obiektu przed zniszczeniem.
Pośrodku pałacu znajduje się prostokątne pięterko z oknami wychodzącymi na północ i południe z dachem dwuspadowym. Od strony zachodniej w ścianie szczytowej na strychu znajduje się okienko, gdzie mieszkała guwernantka - nauczycielka dzieci dziedzica, właściciela pałacu. Według informacji uzyskanych od starszych ludzi była to piękna, dojrzała kobieta. Cechowała ją stateczność, takt w postępowaniu. Bardzo zżyła się z miejscowym społeczeństwem.
We wnętrzu pałacu znajdowało się 8 większych pomieszczeń, które wykorzystano na izby szkolne oraz inne pałacowe dodatki, w których ulokowano bibliotekę szkolną, pokój nauczycielski i pokój dyrektora szkoły, pomoce naukowe, a nawet wewnętrzne sanitariaty.
Na terenie przypałacowym znajduje się oficyna. Jest to obiekt zbudowany z czerwonej cegły. Cechą charakterystyczną tego obiektu są grube, pełne mury. Oficyna zbudowana została na przełomie XIX i XX wieku, a zamieszkiwał w niej zarządca dworski, jeden z najbardziej oddanych dziedzicowi ludzi, jest to obiekt dość duży. Stwarzał dogodne warunki do zamieszkania. Według wieści istniały tu również inne mieszkalne obiekty, to jest czworaki, przeznaczone dla służby dworskiej. Dziś już nie ma po nich śladu.
Następnym obiektem przetrwałym do czasów obecnych była wówczas stajnia cugowa, obecnie budynek mieszkalno - gospodarczy. Usytuowany jest na placu dworskim, po prawej stronie bramy wjazdowej. Obiekt ten został zbudowany w drugiej połowie XIX wieku, z czerwonej cegły bez elewacji frontowej. Taki wygląd zachował do dnia dzisiejszego. Zbudowany został na planie prostokąta.
Pałac w Starej Niedziałce wkomponowany jest w park dworski. Ze wszech stron otaczają go drzewa. Wśród drzew znajdują się tam dwa pomniki przyrody. Są to lipy drobnolistne. Jedna z nich ostatnio została zniszczona przez wichurę.
Został odłamany czub tego drzewa. Wśród drzew parkowych spotkać można lipy, jodły i świerki. Są one wysmukłe i tworzą łącznie z innymi piękno pałacowego krajobrazu. W latach osiemdziesiątych miała miejsce renowacja parku. Zajmowała się tym specjalna grupa ludzi skierowana tu przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z Siedlec. Wtedy też park został wpisany do zabytków pod Nr rej. 332/83.
Na zdjęciu obok fragment parku dworskiego w Starej Niedziałce.
Największego uroku dla pałacowego krajobrazu dodają stawy, które okalają park i pałac od strony południowej i zachodniej.
W czasach pobytu tu dziedzica służyły do hodowli ryb a nade wszystko do kąpieli. Jak twierdzą najstarsi mieszkańcy, szczególnie mężczyźni można tu było spotkać córki dziedzica, a nawet ich matkę, kąpiące się w stawach. "Przyglądaliśmy się z zaciekawieniem - powiedział jeden z nich. Były to piękne panie, a kąpały się nie używając żadnych kostiumów".
W pałacu w Niedziałce mieszkał dziedzic Mieczysław Schielle wraz ze swoją żoną Łucją oraz dwoma córkami i synem.
Nie było to stałe jego miejsce zamieszkania. Na stałe mieszkał w Warszawie, a tu przyjeżdżał w czasie wolnym od pracy na relaks i wypoczynek. Trzeba dodać, że odpoczywał w pięknej scenerii. Park, stawy, piękny dworek zabezpieczały mu ten luksus.
Właściciel dworu był współwłaścicielem warszawskiego browaru pod nazwą: "Browar Schielle - Busch Spółka Akcyjna". Był więc człowiekiem zamożnym.
W czasie jego pobytu w Niedziałce zżył się bardzo z miejscowym społeczeństwem. Był współzałożycielem Ochotniczej Straży Pożarnej w Niedziałce, która powstała przy końcu 1929 r. a zarejestrowana została w 1930 roku.
Powodem powstania straży ogniowej były dość częste pożary we wsi i okolicy. W pierwszym Zarządzie OSP zasiadali:
- Mieczysław Schielle - prezes,
- Feliks Kamiński - wiceprezes,
- Józef Gut - sekretarz,
- Franciszek Dźwigała - skarbnik,
- Franciszek Jędrasik - naczelnik.
Już w pierwszych latach istnienia OSP ufundowany został dla jednostki sztandar, który poświęcono w dniu 3 maja 1939 r. Rodzicami chrzestnymi było trzy pary, a mianowicie: Łucja Schielle - Feliks Kamiński, Felicja Kamińska - Mieczysław Schielle, Aniela Kaczmarek - Aleksander Piwowarczyk. Tak więc małżeństwo Łucja i Mieczysław Schielle - właściciele majątku byli rodzicami chrzestnymi sztandaru. Sztandar poświęcono w kościele parafialnym Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku Mazowieckim, a poświęcenia dokonał ks.dziekan Józef Osiński - proboszcz parafii.
Po drugiej wojnie światowej dwór w Niedziałce został rozparcelowany. Od 1955 roku w pałacu mieściła się Szkoła Podstawowa, która w swoim czasie zarządzała pałacem i stawami. Następnie stawy przejęła Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Królewcu. W krótkim czasie stawy zostały sprzedane prywatnemu właścicielowi.
Część majątku przeszła pod Państwowy Fundusz Ziemi. Na byłym terenie dworskim powstała Międzykółkowa Baza Maszynowa, część przeznaczono pod budowę obecnej remizy strażackiej.
Obecnie Pałac stał się własnością Państwa Sułkowskich. Został gruntownie odresteurowany wraz zprzyległym parkiem. W jego otoczeniu usytuowano wiatrak oraz skansen.
Pałac położony jest z dala od trasy biegnącej przez Starą Niedziałkę a prowadzącą z Mińska Mazowieckiego w kierunku Jakubowa. Położony w środku parku dworskiego, okolony ze wszech stron drzewami. Jego położenie stwarza bardzo dogodne warunki do wypoczynku. Pałac w Starej Niedziałce zbudowano na podstawie prostokąta, z dachem dwuspadowym, obecnie kryty eternitem. Wchodzi się do niego od strony północnej przez niezabudowany ganek, drugie wejście jest od strony południowej, przez taras. Pierwotny jego wygląd został nieco zmieniony, a wnętrze dostosowane dla potrzeb Szkoły Podstawowej, która mieściła się tam od 1955 do 2001 roku.
Wspomniana Szkoła Podstawowa mieściła się tam do końca roku szkolnego 2000/2001, bowiem z dniem 1 września 2001 roku została przeniesiona do nowego obiektu, gdzie pod jednym dachem ale z oddzielnymi wejściami uczyć się będzie młodzież Szkoły Podstawowej klas I - VI łącznie z klasą zerową oraz młodzież gimnazjalna, zgrupowana tu ze szkół podstawowych północnej części gminy.
|
Lokalizacja Szkoły Podstawowej w pałacu wpłynęła korzystnie na jego stan techniczny. Prowadzone remonty, w tym kapitalny, pozwoliły na zabezpieczenie obiektu przed zniszczeniem.
Pośrodku pałacu znajduje się prostokątne pięterko z oknami wychodzącymi na północ i południe z dachem dwuspadowym. Od strony zachodniej w ścianie szczytowej na strychu znajduje się okienko, gdzie mieszkała guwernantka - nauczycielka dzieci dziedzica, właściciela pałacu. Według informacji uzyskanych od starszych ludzi była to piękna, dojrzała kobieta. Cechowała ją stateczność, takt w postępowaniu. Bardzo zżyła się z miejscowym społeczeństwem.
We wnętrzu pałacu znajdowało się 8 większych pomieszczeń, które wykorzystano na izby szkolne oraz inne pałacowe dodatki, w których ulokowano bibliotekę szkolną, pokój nauczycielski i pokój dyrektora szkoły, pomoce naukowe, a nawet wewnętrzne sanitariaty.
Na terenie przypałacowym znajduje się oficyna. Jest to obiekt zbudowany z czerwonej cegły. Cechą charakterystyczną tego obiektu są grube, pełne mury. Oficyna zbudowana została na przełomie XIX i XX wieku, a zamieszkiwał w niej zarządca dworski, jeden z najbardziej oddanych dziedzicowi ludzi, jest to obiekt dość duży. Stwarzał dogodne warunki do zamieszkania. Według wieści istniały tu również inne mieszkalne obiekty, to jest czworaki, przeznaczone dla służby dworskiej. Dziś już nie ma po nich śladu.
Następnym obiektem przetrwałym do czasów obecnych była wówczas stajnia cugowa, obecnie budynek mieszkalno - gospodarczy. Usytuowany jest na placu dworskim, po prawej stronie bramy wjazdowej. Obiekt ten został zbudowany w drugiej połowie XIX wieku, z czerwonej cegły bez elewacji frontowej. Taki wygląd zachował do dnia dzisiejszego. Zbudowany został na planie prostokąta.
Pałac w Starej Niedziałce wkomponowany jest w park dworski. Ze wszech stron otaczają go drzewa. Wśród drzew znajdują się tam dwa pomniki przyrody. Są to lipy drobnolistne. Jedna z nich ostatnio została zniszczona przez wichurę.
Został odłamany czub tego drzewa. Wśród drzew parkowych spotkać można lipy, jodły i świerki. Są one wysmukłe i tworzą łącznie z innymi piękno pałacowego krajobrazu. W latach osiemdziesiątych miała miejsce renowacja parku. Zajmowała się tym specjalna grupa ludzi skierowana tu przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z Siedlec. Wtedy też park został wpisany do zabytków pod Nr rej. 332/83.
|
Największego uroku dla pałacowego krajobrazu dodają stawy, które okalają park i pałac od strony południowej i zachodniej.
W czasach pobytu tu dziedzica służyły do hodowli ryb a nade wszystko do kąpieli. Jak twierdzą najstarsi mieszkańcy, szczególnie mężczyźni można tu było spotkać córki dziedzica, a nawet ich matkę, kąpiące się w stawach. "Przyglądaliśmy się z zaciekawieniem - powiedział jeden z nich. Były to piękne panie, a kąpały się nie używając żadnych kostiumów".
W pałacu w Niedziałce mieszkał dziedzic Mieczysław Schielle wraz ze swoją żoną Łucją oraz dwoma córkami i synem.
Nie było to stałe jego miejsce zamieszkania. Na stałe mieszkał w Warszawie, a tu przyjeżdżał w czasie wolnym od pracy na relaks i wypoczynek. Trzeba dodać, że odpoczywał w pięknej scenerii. Park, stawy, piękny dworek zabezpieczały mu ten luksus.
Właściciel dworu był współwłaścicielem warszawskiego browaru pod nazwą: "Browar Schielle - Busch Spółka Akcyjna". Był więc człowiekiem zamożnym.
W czasie jego pobytu w Niedziałce zżył się bardzo z miejscowym społeczeństwem. Był współzałożycielem Ochotniczej Straży Pożarnej w Niedziałce, która powstała przy końcu 1929 r. a zarejestrowana została w 1930 roku.
Powodem powstania straży ogniowej były dość częste pożary we wsi i okolicy. W pierwszym Zarządzie OSP zasiadali:
- Mieczysław Schielle - prezes,
- Feliks Kamiński - wiceprezes,
- Józef Gut - sekretarz,
- Franciszek Dźwigała - skarbnik,
- Franciszek Jędrasik - naczelnik.
Już w pierwszych latach istnienia OSP ufundowany został dla jednostki sztandar, który poświęcono w dniu 3 maja 1939 r. Rodzicami chrzestnymi było trzy pary, a mianowicie: Łucja Schielle - Feliks Kamiński, Felicja Kamińska - Mieczysław Schielle, Aniela Kaczmarek - Aleksander Piwowarczyk. Tak więc małżeństwo Łucja i Mieczysław Schielle - właściciele majątku byli rodzicami chrzestnymi sztandaru. Sztandar poświęcono w kościele parafialnym Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku Mazowieckim, a poświęcenia dokonał ks.dziekan Józef Osiński - proboszcz parafii.
Po drugiej wojnie światowej dwór w Niedziałce został rozparcelowany. Od 1955 roku w pałacu mieściła się Szkoła Podstawowa, która w swoim czasie zarządzała pałacem i stawami. Następnie stawy przejęła Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Królewcu. W krótkim czasie stawy zostały sprzedane prywatnemu właścicielowi.
Część majątku przeszła pod Państwowy Fundusz Ziemi. Na byłym terenie dworskim powstała Międzykółkowa Baza Maszynowa, część przeznaczono pod budowę obecnej remizy strażackiej.
Obecnie Pałac stał się własnością Państwa Sułkowskich. Został gruntownie odresteurowany wraz zprzyległym parkiem. W jego otoczeniu usytuowano wiatrak oraz skansen.
Urząd Gminy w Mińsku Mazowieckim, ul. Chełmońskiego 14, 05-300 Mińsk Mazowiecki, tel., fax: (025) 758-24-89